Τι είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η διαφραγματοκήλη;
Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) είναι η κατάσταση κατά την οποία το περιεχόμενο του στομάχου επιστρέφει προς τον οισοφάγο. Αντίστοιχα, διαφραγματοκήλη ονομάζεται η μετατόπιση τμήματος του στομάχου προς τον θώρακα, μέσα από το διάφραγμα.
Οι δύο αυτές καταστάσεις μπορεί να εμφανίζονται ανεξάρτητα, συχνά όμως συνυπάρχουν και προκαλούν παρόμοια συμπτώματα, όπως:
- όξινες αναγωγές,
- ξινίλες και καούρες,
- πόνο πίσω από το στέρνο,
- αίσθημα βάρους ή καύσου.
Γιατί προκαλείται η παλινδρόμηση;
Στο κατώτερο τμήμα του οισοφάγου βρίσκεται ένας σύνθετος μυώδης μηχανισμός, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας, ο οποίος συμβάλλει στην αποτροπή της επιστροφής των γαστρικών υγρών προς τον οισοφάγο.
Όταν ο συγκεκριμένος μηχανισμός δυσλειτουργεί, το όξινο περιεχόμενο του στομάχου μπορεί να παλινδρομήσει και να ερεθίσει τον οισοφάγο. Η επίμονη και ανεπαρκώς ελεγχόμενη παλινδρόμηση ενδέχεται να οδηγήσει σε οισοφαγίτιδα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε στενώσεις, έλκη ή αιμορραγία. Η χρόνια φλεγμονή μπορεί επίσης να συνδεθεί με αλλοιώσεις, όπως ο οισοφάγος Barrett, οι οποίες χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και της διαφραγματοκήλης μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική, ανάλογα με τα συμπτώματα, τα ευρήματα των εξετάσεων και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Στα αρχικά στάδια μπορεί να συστηθούν:
- αλλαγές στη διατροφή,
- απώλεια βάρους, όταν χρειάζεται,
- διακοπή ή περιορισμός του καπνίσματος,
- περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ,
- αποφυγή της κατάκλισης για δύο έως τρεις ώρες μετά το φαγητό.
Συμπληρωματικά μπορεί να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή για τη μείωση της παραγωγής οξέων στο στομάχι. Η επιλογή του φαρμάκου και η διάρκεια της θεραπείας καθορίζονται από τον θεράποντα ιατρό, με βάση την κλινική εικόνα του ασθενούς.
Πότε εξετάζεται η χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να εξεταστεί σε ασθενείς οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στη συντηρητική αγωγή, παρουσιάζουν επανεμφάνιση των συμπτωμάτων μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής θεραπείας ή εμφανίζουν μεγάλη ή σύνθετη διαφραγματοκήλη.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ολοκληρωμένη αξιολόγηση του ασθενούς και η σωστή επιλογή της χειρουργικής ένδειξης. Στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας και η ταυτόχρονη αντιμετώπιση τόσο της διαφραγματοκήλης όσο και της παλινδρόμησης.
Ρομποτική χειρουργική
Η ρομποτική χειρουργική αποτελεί μία σύγχρονη, ελάχιστα επεμβατική επιλογή για την αντιμετώπιση της διαφραγματοκήλης και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Η τρισδιάστατη και μεγεθυμένη εικόνα του χειρουργικού πεδίου, σε συνδυασμό με την ακρίβεια και την ευελιξία των ρομποτικών εργαλείων, μπορεί να διευκολύνει τους λεπτούς χειρισμούς, ιδιαίτερα σε μεγάλες, σύνθετες ή υποτροπιάζουσες διαφραγματοκήλες.
Η επέμβαση πραγματοποιείται μέσα από μικρές τομές και συνήθως συνοδεύεται από περιορισμένο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη κινητοποίηση. Σε κατάλληλα επιλεγμένα περιστατικά, η νοσηλεία μπορεί να περιοριστεί σε περίπου 24 ώρες, ενώ ο χρόνος επιστροφής στις καθημερινές δραστηριότητες εξαρτάται από την κατάσταση και την πορεία κάθε ασθενούς.
Εξειδικευμένο κέντρο στη Γενική Κλινική Γένεσις
Στη Γενική Κλινική Γένεσις στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί ένα εξειδικευμένο Κέντρο Ρομποτικής Αντιμετώπισης Διαφραγματοκήλης και Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης.
Η προσπάθεια ξεκίνησε πριν από περίπου δέκα χρόνια από τον κ. Χάρη Κωνσταντινίδη, διευθυντή της Κλινικής Ρομποτικής και Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής και Ογκολογίας στο Γένεσις. Βασίστηκε στη χρήση της ρομποτικής τεχνολογίας σε συνδυασμό με νεότερα απορροφήσιμα πλέγματα, τα οποία τοποθετούνται περιμετρικά γύρω από τον οισοφάγο σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Η τεχνική «Doughnut»
Μέσα από αυτή την εμπειρία αναπτύχθηκε η επέμβαση «Doughnut», μια εξειδικευμένη τεχνική ρομποτικής αποκατάστασης της διαφραγματοκήλης.
Η τεχνική έχει παρουσιαστεί και διδαχθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Αποτελεί μια σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση για κατάλληλα επιλεγμένα περιστατικά, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πιο απαιτητικές μορφές διαφραγματοκήλης.
Εμπειρία, τεχνολογία και εξειδίκευση
Το εξειδικευμένο κέντρο της Γενικής Κλινικής Γένεσις συνδυάζει σύγχρονη ρομποτική τεχνολογία, πολυετή χειρουργική εμπειρία και εξειδικευμένη τεχνογνωσία.
Η ομάδα που ανέπτυξε και εφαρμόζει την τεχνική «Doughnut» αναλαμβάνει την εξατομικευμένη αξιολόγηση και αντιμετώπιση περιστατικών διαφραγματοκήλης και παλινδρόμησης, συμπεριλαμβανομένων σύνθετων ή υποτροπιαζουσών περιπτώσεων.
Στόχος είναι η ασφαλής και ολοκληρωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση κάθε ασθενούς, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πάθησής του και τις σύγχρονες αρχές της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής.
**Γράφει o Δρ. Χάρης Κωνσταντινίδης MD-PhD, Διευθυντής Κλινικής Ρομποτικής Γενικής Χειρουργικής και Ογκολογίας Κλινικής Γένεσις Θεσσαλονίκης